Mammad Araz (If There Were No War) (1956)(Թարգմանություն)

If There Were No War
(1956)

If there were no war,
We could construct a bridge between Earth and Mars
Melting weapons in an open-hearth furnace.

If there were no war,
The harvest of a thousand years could grow in one day.
Scientists could bring the moon and stars to Earth.

The eyes of the general also says:
“I would be chairman in a small village
If there were no war!”

If there were no war,
We could avoid untimely deaths
Our hair would gray very late.

If there were no war,
We would face
Neither grief, nor parting.

If there were no war,
The bullet of mankind would be his word,
And the word of mankind would be love.

Եթե պատերազմներ չլինեին,
Կկարողանայինք կամուրջ գցել Երկրի և Մարսի միջև`
Հալելով զենքերը բաց օջախներում:

 

Եթե պատերազմներ չլինեին,
Հազար տարվա բերք կհասներ մեկ օրում:
Իսկ գիտնականներին կհաջողվեր աստղերն ու լուսինը Երկիր իջեցնել:

 

Գեներալի աչքերը նույնպես ասում են.
«Ես իմ գյուղակում կլինեի նախագահ,

Եթե չլինեին պատերազմներ»:

 

Եթե պատերազմներ չլինեին,

Կխուսափեինք անժամանակ մահերից,

Իսկ մեր մազերը կճերմակեին շատ ուշ:

 

Եթե պատերազմներ չլինեին,

Ստիպված չէինք լինի դիմակայել

Վշտին և բաժանմանը:

 

Եթե պատերազմներ չլինեին,

Մարդ տեսակի փամփուշտը կլիներ խոսքը,

Իսկ մարդ տեսակի խոսքը` Սեր:

Հայոց լեզու։

• 1)խռչակ,պարույկ,թուխպ,ճամփորդ

• 2)շոյանք,մոմլաթ,հարված,կանթեղ

• 3)հինգ

• 4)0

• 5)տանուտեր,պատկեր,հավաք,միտք

• 6)քիմիա,մթություն,դարվինիզմ,բնապաշտպանություն

• 7)գիշերներ,պատճեններ,բեռներ,վաչկատուններ

• 8)վեցը

• 9)մեծատառ,անասնակեր,լրագիր,որսաշուն

• 10)մենապարեր,մեկնակետեր,գիսաստղեր,ճամփեզրեր

• 11)երկնաքեր,սևամորթ,նետաձիգ,քարտաշ

• 12)շիկամուկ,այգեգործ,կաթնասուն,հերթապահ

• 13)վեցի

• 14)2

• 15)1

• 16)1

• 17)2

• 18)4

• 19)4

• 20)1

• 21)1

• 22)3

• 23)4

• 24)4

• 25)2

• 26)2

• 27)4

• 28)2

• 29)3

• 30)1

• 31)1

• 32)4

• 33)1

• 34)3

• 35)3

• 36)3

• 37)3

• 38)2

• 39)4

• 40)1

• 41)4

• 42)1

• 43)4

• 44)2

Ինտելեկտուալ խաղի կազմակերպում ճամբարում

Վաղը մենք մեծ խմբով մեկնելու ենք հնգօրյա ճամբարի, և ես արդեն պետք է պատրաստ լինեմ ինձ հանձնարարված առաջադրանքը նորմալ կատարելուն: Continue reading Ինտելեկտուալ խաղի կազմակերպում ճամբարում

Can a student study effectively without a computer?

In our present days, most of us work with computers, we use them to work, study, and play video games.
All around the world schools are starting to change there studying programs and making the students work with computers. For example in my school we work with computers, and i personally don’t complain.
Lot of people ask “don’t you think the students will study better with books?” while others say a student cannot study effectively without a computer.
I think that’s wrong.
For example you can’t say that the generation that came before us didn’t study well, after all they didn’t have any computers to work with in school.
Second, in some cases working with books and copy books is better, for example if you are given a task to write about world war 2, if you write on a copy book you can only write what you know, but in a computer you can go in the internet search the subject then copy and paste it, this was one of many examples.
Using computer is not a bad thing, because as we can see , in the end we will have to use them, so getting used to them from now is a good thing.

Մայիսյան հաշվետվություն

1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում և բառաձևերում է գրվում է. 4) դողէրոցք, Հրազդանհէկ, չէի, անէ
2. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ե. 4) ինչևիցե, եղերերգ, գեղուղեշ, աներկբա
3. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում օ. 4) ապօրինի, նախօրե, վաղօրոք, հանրօգուտ
4. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում օ. 4) հանապազօր, առօրյա, անօրինություն, ոսկեզօծ
5. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ո. 4) հանապազորդ, եռոտանի, կրծոսկր, լացուկոծ
6. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ը. 3) օրըստօրե, հյուրընկալ, գահընկեց, անընդմեջ
7. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում և. 2) սերկևիլ, հևք, կարևոր, հետևակ
8. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում և. 2) ագևոր, ալևոր, ձևույթ, արևկա
9. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում եվ. 4) ագեվազ, գինեվաճառ, ուղեվճար, դափնեվարդ
10. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում և բառաձևերում է գրվում յ. 2) ատամնաբույժ, Սերգեյի, հայելազարդ, լռելյայն
11. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում և բառաձևերում է գրվում յ. 2) բարյացակամ, արքայորդի, լռելյայն, կաթսայատուն
12. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում բ. 2) նրբաճաշակ, հարբեցող, արբշիռ, գրաբար
13. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում պ. 3) հպանցիկ, ծոպավոր, ճողոպրել, հապշտապ
14. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում փ. 3) շամփրել, քարակոփ, Հռիփսիմե, ոսկեծուփ
15. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում գ. 1) շագանակագույն, զիգզագաձև, Վարդգես, վարգել 16. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում կ. 3) հարկահավաք, ակցան, փեղկ, անհարկի
17. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ք. 4) բազրիք, ընդերք, բերանքսիվայր, տաքդեղ
18. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում դ. 3) ստահոդ, որդնել, անդամալույծ, վարսանդ
19. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում տ. 2) խրտվիլակ, գաղտուկ, գրտնակ, զարտուղի
20. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում թ. 4) ակութ, անթացուպ, երթուղի, ընթանալ
21. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ձ. 2) հարցուփորձ, բարձիթողի, երկնաբերձ, խոտհունձ 22. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ծ. 2) անեծք, հանդիպակած, փայծաղ, մածուցիկ
23. Ո՞ր շարքի ոչ բոլոր բառերում է գրվում ց. 4) հոգեցունց, պախուրց, հանդիպակաց, ցնծալ
24. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ջ. 4) քաջք, զիջել, աջլիկ, ոջիլ
25. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ճ. 4) բաճկոն, խոճկոր, ճանճ, ճոճք
26. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ղ. 3) գաղտնիք, գաղթօջախ, մաղթանք, աղճատել
27. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում խ. 1) դժխեմ, խախտել, հախճաղյուս, ապուխտ
28. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ր. 1) թորշոմել, խարույկ, իրարամերժ, բուրվառ
29. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ռ. 2) ուռճանալ, քառասնական, կոխկռտել, ճմռթել
30. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում մ. 1) ըմբռնել, ամպամած, թումբ, գամփռ
31.2․ըմբոշխնել, լուսամփոփ, բամբասել, շիմպանզե
32․4․անբարյացակամ, բանբեր, անբասիր, անպարկեշտ
33․3․հեղհեղուկ, առհավատաչյա, ժպիրհ, դազգահ
34․1․փոթորկահույզ, ծխնելույզ, բզկտել, մզկիթ
35․4․ոսպնյակ, շուրջերկրյա, Եպրաքսյա, միմյանց
36․1․բամիա, խավիար, Իտալիա, հեքիաթ
37․1․երեքում
38․4․ուղղություն, տանջալլուկ, հովվերգություն, երրորդ
39․2․ուղղալար, հակընդդեմ, մրրկաշունչ, հովվերգություն
40․4․միատարր, տարրալուծել, ուղղեգրություն, բերրի
41․4․մրջյուն, տրտմաշուք, ուղղընթաց, տարրընթաց
42․հովասուն, ատամնաբույժ, ուխտադրույժ, աքիլլեսյան
43․4․պառկել, հոգածություն, վառվռուն, կաթնահունց
44․1․իննում
45․4․չորսում
46․2․երեքում
47․3․1-ռ,2-ղ,3-բ,4-ր,5-եվ,6-գ,7-րր,8-է,9-ղղ,10-դ
48․4․1-դ,2-դ,3–,4-ո,5-թ,6-ղղ,7-ց,8-գ,9-մ,10-բ
49․2․1-ը,2-վվ,3-յա,4-մ,5-գ,6-ն,7-կ,8-ց,9-գ․10-այ 50․2․1-կ,2-ք,3-դ,4-ջ,5-խ,6-թ,7-յու,8-ույ,9-ջ,10-թ
50. Համարակալված բառերում և բառաձևերում բաց թողած տառերը (տառակապակցությունները) պատասխանների ո՞ր շարքում են ճիշտ նշված: 3) 1-գ, 2-գ, 3-դ, 4-ծ, 5-խ, 6-ր, 7-ու, 8-յու, 9-կ, 10-տ
51. Որ շարքի աբառերում է գրվում միևնույն տառը (տառակապակցությունը). 3) սաղավարտ, խրտվիլակ, գաղտնի, խայտաբղետ, զարտուղի, թատերական
52. Տրված բառաշարքերից քանիսի՞ բոլոր բառերի բաց թողած տեղում է գրվում միևնույն տառը (տառակապակցությունը). 1) ոչ մեկի
53. Ո՞ր շարքում գծիկով գրության սխալ կա. 3) բառ-մասնիկ, բառ-գիրք-բառգիրք, գրող-հրապարակախոս, բողոք-դիմում
54. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի (կապակցությունների) բաղադրիչներն են գրվում անջատ. 4) Սանկտ Պետերբուրգ, առ այն, թփից թուփ, բուրդ գզել
55. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի (կապակցությունների) բաղադրիչներն են գրվում անջատ. 4) ի ծնե, առ աստված, բաց կանաչ, թև առնել
56. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի (կապակցությունների) բաղադրիչներն են գրվում անջատ. 3) սրբություն սրբոց, վերից վար, թև թևի, ի զեն
57. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի (կապակցությունների) բաղադրիչներն են գրվում միասին. 3) հարավկորեական, ջերմամեկուսիչ, թավալգլոր, նախավայրէջքային
58. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի (կապակցությունների) բաղադրիչներն են գրվում միասին. 4) սերնդեսերունդ, քարեդարյան, այրուձի, ցաքուցրիվ
59. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի (կապակցությունների) բաղադրիչներն են գրվում միասին. 4) այլընտրանք, Սևանհէկ, քարընկեց, տասկոպեկանոց
60. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի (կապակցությունների) բաղադրիչներն են գրվում միասին. 4) բուժզննում, ժամկետանց, գողեգող, տասնամյա
61. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են գրվում գծիկով. 4) հարավ-արևմուտք, գրող-հրապարակախոս, մեն-մենակ, ձյուն-ձմեռ
62. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են գրվում գծիկով. 1) տասը-տասնհինգ, հայ-ռուսական, տնով-տեղով, ձյուն-ձմեռ
63. Ո՞ր շարքում միասին, անջատ, գծիկով գրության սխալ կա. 3) սրբություն-սրբոց, մի երկու, կիլոմետր-ժամ, հինգհազարանոց
64. Ո՞ր շարքում միասին, անջատ, գծիկով գրության սխալ չկա. 4) մի երկու, առայժմ, մեն-մենակ, փոխնախագահ
65. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի (կապակցությունների) բաղադրիչներն են գրվում անջատ. 4) ինչ որ է, ի սկզբանե, ըստ այդմ, սակավ առ սակավ
66. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի (բառակապակցությունների) բաղադրիչներն են գրվում մեծատառով. 2) Վերին Արտաշատ, Սողոմոն Իմաստուն, Մար Աբաս Կատինա, Երվանդ Սակավակյաց
67. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի (բառակապակցությունների) բաղադրիչներն են գրվում մեծատառով. 2) Դաշտային Կիլիկիա, Ներքին Բազմաբերդ, Փոքր Ասիա, Արաբական Միացյալ Էմիրություններ 68. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի (բառակապակցությունների) բաղադրիչներն են գրվում մեծատառով. 2) Մերձավոր Արևելք, Դժոխք Հրայր, Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն, Թութմոս Առաջին
69. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի (բառակապակցությունների) միայն առաջին բաղադրիչն է գրվում մեծատառով. 3) Հաղթանակի կամուրջ, Քեոփսի բուրգ, Հայրենական մեծ պատերազմ, Հյուսիսային պողոտա
70. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի (բառակապակցությունների) երկրորդ բաղադրիչներն են գրվում փոքրատառով. 1) Ազգային հերոսի կոչում, Արշակունյաց դինաստիա, Խամաճիկների պետական թատրոն, Հայաստանի շախմատի ֆեդերացիա
Գրականություն

Հարցեր և առաջադրանքներ․․․Հրանտ Դինք <Երկու մոտ ժողովուրդ,երկու հեռու հարևան>․․․ 1․Հրանտ Դինք:Ծնվել է Թուրքիայի(Ստամբուլ) Մալաթիա նահանգում 1954թ․ սեպտեմբերի 15-ին։Մահացել է 2007 թ․ հունվարի 19-ին 52 տարեկան հասակում։ 2․Հայ-թուրքական հարաբերությունները մի շարք պատմական և քաղաքական հարցերի պատճառով գտնվում են լարված վիճակում։Իմ կարծիքով հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորումը շատ կարևոր էր։
Կոմիտասի անվան թանգարան-ինսիտուտ. Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտ, 2015 թվականին ստեղծված թանգարան է Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում։ Թանգարան-ինստիտուտը միտված է կոմիտասագիտության զարգացմանը, Կոմիտասի ստեղծագործական ժառանգության հետազոտմանը և հանրահռչակմանը։ Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտի բացումը տեղի է ունեցել 2015 թվականի հունվարի 29-ին: Թանգարանը գտնվում է Երևանի Կոմիտասի անվան զբոսայգու հարակից տարածքում: Կառուցվել է նախկին մշակույթի պալատի հիման վրա, որը 1949 թվականին նախագծել է ճարտարապետ Կորյուն Հակոբյանը: Նորաստեղծ կառույցի ճարտարապետը Արթուր Մեսչյանն է: Ցուցադրության հեղինակը և համադրողը Վարդան Կարապետյանն է, նկարիչ-ձևավորողը՝ Ալբերտո Տորսելլոն: Ծրագիրն իրականացրել է Թանգարանների միջազգային խորհրդի (ICOM) Հայաստանի ազգային կոմիտեն։ Ֆինանսական ծախսերը հոգացել են «Փյունիկ» մարդկային ռեսուրսների զարգացման համահայկական և «Լույս»հիմնադրամները։
Կոմիտաս. Կոմիտաս (Սողոմոն Գևորգի Սողոմոնյան, սեպտեմբեր 26, 1869, Քյոթահիա – հոկտեմբեր 22, 1935, Փարիզ), հայ երգահան, երգիչ, երաժշտական էթնոլոգ, երաժշտագետ, վարդապետ և ուսուցիչ, բանահավաք, խմբավար, մանկավարժ, հայկական ազգային կոմպոզիտորական դպրոցի հիմնադիր:1881-1893 թթ. սովորել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում: 1894 թ. ձեռնադրվել է աբեղա և ստացել Կոմիտաս անունը։ 1895 թ. Կոմիտասին շնորհվել է վարդապետի հոգևոր աստիճան։ 1895-96 թթ. Թիֆլիսում կոմպոզիտոր Մակար Եկմալյանի ղեկավարությամբ ուսումնասիրել է երաժշտական տեսական առարկաներ, որից հետո՝ 1896-1899 թթ., ուսումը շարունակել է Բեռլինի Ֆրիդրիխ Վիլհելմ արքունի համալսարանում (ներկայումս Հումբոլդտ համալսարան) և Ռիխարդ Շմիդտի մասնավոր կոնսերվատորիայում:
2018 г. Սահակ Պարթև և Մեսրոպ Մաշտոց Բնութագրելով Ս. Պարթևի և Մ.Մաշտոցի գործունեությունը՝ Լեոն գրում է. «Նրանք առաջինն էին, որ իրենց ձեռքով հայացված եկեղեցու համար հայերեն երգեր գրեցին ու երգեցին: Ավանդությունը հականե հանվանե ցույց է տալիս, թե որոնք են Սահակի և Մաշտոցի հեղինակած շարականները: Նրանց սկսածը շարունակեցին իրենց աշակերտները, այնպես որ Ոսկեդարը հանձնեց իր հաջորդ դարերին հոգևոր բանաստեղծությունների մի մեծ շարք»: Որպես անհատ, Մաշտոցը Խորենացու վկայությամբ, գերեզանցել է «բոլոր առաքինի մարդկանց, որպիսիք այն ժամանակ կային։ Որովհետև ամբարտավանություն և մարդահաճությունը նրա վարքում երբեք տեղ չգտան, այլ հեզ, բարյացակամ և բարեմիտ լինելով, երևում էր բոլորին երկնայինների սովորությամբ զարդարված։ Որովհետև նա հրեշտակի տեսք ուներ, բեղմնավոր միտք, պայծառ էր խոսքով, գործերով ժուժկալ»։ Կորյունը վկայում է «…շատ բանտարկյալներ ու կալանավորներ և նեղյալներ ազատեց Քրիստոսի ահավոր զորությամբ կորզելով նրանց բռնակալների ձեռքից… շատ մուրհակներ պատեց»: Ըստ Կորյունի, Արևելյան Հայաստանում կատարած երկրորդ շրջագայության ժամանակ, «սկսեց Տիրոջից իրեն շնորհվածի համեմատ նշանագրեր հորինել վրացերեն լեզվի համար»։ Արևելյան Հայաստանում կատարած իր մի այլ շրջագայության ժամանակ Մաշտոցն այցելել է Բուն Աղվանք (Կուր գետի ձախ ափին), ամենաբազմամարդ ցեղի գարգարացիների լեզվի համար տեղացի Բենիամին երեցի օգնությամբ ստեղծել տառեր. «Նշանագրեր ստեղծեց գարգարացիների լեզվի համար»: Սբ. Իսահակ Պարթև Հայրապետը Ներսես Մեծ կաթողիկոսի որդին էր, Սբ. Գրիգոր Լուսավորչի տոհմի վերջին ներկայացուցիչը, որ 387 թվականից սկսած 52 տարի եղել է հայոց հայրապետական աթոռի գահակալը:Լինելով կրթված և հմուտ երաժշտական, հռետորական արվեստների, իմաստասիրության և լեզվագիտության մեջ, Սահակ Պարթևը մեծ նպաստ է բերել հայ ազգային մշակույթի զարգացմանը, եղել հայոց գրերի ստեղծման ջատագովը, Մեսրոպ Մաշտոց վարդապետի հետ դարձել հայ դպրության ու եկեղեցական մատենագրության հիմնադիր: Ս. Սահակի և Ս. Մեսրոպի ջանքերով Հայաստանում սկսվում են բացվել դպրոցներ, ուր ուսուցանվում են հայ գրերը: Նրանք իրենց աշակերտների հետ ձեռնամուխ են լինում Ս. Գրքի թարգմանությանը` դառնալով հայ թարգմանչական գրականության հիմնադիրները: Սահակ Պարթևի և Մեսրոպ Մաշտոցի բազմաթիվ աշակերտներ հմտացան թարգմանական գործի մեջ: Նրանք ասորերենից և հունարենից թարգմանեցին Աստվածաշունչը, իսկ Սահակ Պարթևն ու Մեսրոպ Մաշտոցը այն խմբագրեցին: Աստվածաշնչի թարգմանությունը այնքան կատարյալ էր, որ մինչ այսօր համարվում է «Թարգմանությունների թագուհի»: Աստվածաշնչից հայերեն թարգմանած առաջին նախադասությունը Առակաց գրքի առաջին նախադասությունն է. «Ճանաչել զիմաստություն և զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ»: Նրանց և նրանց աշակերտների ջանքերով հունարենից թարգմանվեց ոչ միայն Աստվածաշունչը, այլև հույն և ասորի հեղինակների բազմաթիվ հայրախոսական, իմաստասիրական, պատմագիտական և այլ բնույթի աշխատություններ: Սահակ Պարթևը թողել է գրական հարուստ ժառանգություն: Մեսրոպ Մաշտոցի հետ մեկտեղ կազմել է Մաշտոց կոչվող ծեսերի և օրհնությունների գիրքը, կարգավորել է հայոց եկեղեցու տոնացույցը, գրել է բազմաթիվ կանոններ, որոնք կարգավորել են եկեղեցական ու աշխարհիկ դասերի, պաշտոնեության փոխհարաբերությունները, ամուսնա-ընտանեական իրավունքի նորմերը: Ինչպես նաև գրել և եղանակավորել է շարականներ, ծիսական աղոթքներ և պատարագամատույց: Սահակ Պարթևի անունով մեզ են հասել նաև մի քանի դավանաբանական թղթեր՝ ընդդեմ աղանդավորների: Համաձայն Ղազար Փարպեցու՝ Մեսրոպ Մաշտոցը և մյուս թարգմանիչները հաճախակի դիմել են Սահակ Պարթևի օգնությանը, որը փայլուն տիրապետելով հունարենին՝ կատարելապես տիրապետում էր ոչ միայն տառերի հնչյունաբանությանն ու հռետորական մեկնաբանությանը, այլև քաջատեղյակ էր իմաստասիրական ճարտասանությանը: «Եվ կամավոր հոժարությամբ իր անձը տվեց գործին, պանծացրեց Աստծո գործակցությունը, որը նրան (Սահակ Պարթևին) տվել էր առավելապես գիտության այնպիսի շնորհներ: Եվ անվեհեր կերպով տքնելով գիշեր ու ցերեկ՝ թարգմանեց բոլոր կտակարանները»: Սահակ Պարթևի մասին այսպես է գրում մեր պատմիչը: Սահակ Պարթևը մահացել է 90 տարեկան հասակում՝ իր ծնննդյան օրը, նավասարդի 30-ին (439 թ. սեպտեմբերի 7-ին), Բագրևանդի Բլրոցաց գյուղում և թաղվել Տարոնի Աշտիշատում: Մեսրոպ Մաշտոցը վախճանվել է Վաղարշապատում եւ թաղվել Օշական գյուղում: Ինչպես վկայում է ավանդությունը, Սբ. Մեսրոպի դին Օշական տեղափոխելու ողջ ճանապարհին նրա վրա երկնքից լուսե սյուն է իջել եւ ուղեկցել նրան մինչև գերեզման:
Թարգմանչաց տոն. Թարգմանչաց տոնը ազգային-եկեղեցական տոներից է: 1979 թվականից սկսած, երեք տարին մեկ անգամ, հոկտեմբերի երկրորդ շաբաթ օրը նշվում է թարգմանական արվեստի տոնը, որի ընթացքում հիշատակվում է հայ թարգմանական արվեստը սկսած Մեսրոպ Մաշտոցից ու նրա աշակերտներից մինչև մեր օրերը։ Թարգմանիչ վարդապետների հիշատակը Հայ եկեղեցին տոնում է տարին երկու անգամ: Առաջինը կոչվում է «Տոն սրբոց թարգմանչացն մերոց Սահակայ և Մեսրովբայ»: Երկրորդը կոչվում է «Տոն մեր սուրբ թարգմանիչ վարդապետների՝ Սահակի և Մեսրոպ Մաշտոցի, և նրանց սուրբ աշակերտների՝ Եղիշե Պատմիչի, Մովսես Քերթողի, Դավիթ Անհաղթ փիլիսոփայի, Գրիգոր Նարեկացու և Ներսես Կլայեցու»: Թարգմանիչ Վարդապետներ ընդհանուր անվան տակ հայտնի են Ս. Մեսրոպ Մաշտոցին և Ս. Սահակ Պարթևին աշակերտած շուրջ հարյուր սաներ: Պատմահայր Խորենացին վկայում է, որ «Մեսրոպն ապավինեց Աստծուն պահքով ու աղոթքներով: Եվ Աստված, որ կատարում է իրենից երկյուղ կրողների կամքը, լսում է Մեսրոպի աղոթքները և ցույց տալիս նրան գրերը սքանչելի տեսիլքով, և ոչ թե երազի մեջ քնած ժամանակ, այլ արթուն աչքով իմանալի և աչքի տեսանելիքով զգալի: Մեսրոպը տեսնում է, որ աջ ձեռքի դաստակով գրում է վեմի վրա, որը դրված էր նրա առջևում: Եվ գրի փորվածքն այնպիսին էր, ինչպիսին ձեռքն էր ձև տալիս վեմի վրա. և գրերի տարբերություններն ու անունները ձևավորվում էին Մեսրոպի մտքում»: Ս. Մեսրոպն առաջին անգամ թարգմանում է Ս. Գրքի հետևյալ տողը. «Ճանաչել զիմաստութիւն և զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ», որը վերցրել էր Սողոմոնի «Առակաց» գրքից: Ահա սա էր, որ եղավ առաջին հայատառ նախադասությունը՝ գրված հայ ուսուցչի ձեռքով: Ս. Սահակի և Ս. Մեսրոպի ջանքերով Հայաստանում սկսվում են բացվել դպրոցներ, ուր ուսուցանվում են հայ գրերը: Նրանք իրենց աշակերտների հետ ձեռնամուխ են լինում Ս. Գրքի թարգմանությանը`դառնալով հայ թարգմանչական գրականության հիմնադիրները: Սահակ Պարթևի և Մեսրոպ Մաշտոցի բազմաթիվ աշակերտներ հմտացան թարգմանական գործի մեջ: Նրանք ասորերենից և հունարենից թարգմանեցին Աստվածաշունչը, իսկ Սահակ Պարթևն ու Մեսրոպ Մաշտոցը այն խմբագրեցին: Աստվածաշնչի թարգմանությունը այնքան կատարյալ էր, որ մինչ այսօր համարվում է«Թարգմանությունների թագուհի»: Թարգմանվեցին նաև անտիկ շրջանի և ժամանակի լավագույն հեղինակների ստեղծագործությունները: Հնագույն և միջնադարյան հայերեն թարգմանությունների նշանակությունը չի սահմանափակվում միայն հայագիտական նկատառումներով. նրանք մեծ արժեք են ներկայացնում նաև համաշխարհային մշակույթի ուսումնասիրման տեսանկյունից, որովհետև հունական և ասորական գրականության շատ հուշարձաններ, որոնց սկզբնագրերը կորած են, պահպանվել և ժամանակակից քաղաքակրթության սեփականությունն են դարձել բացառապես այդ թարգմանությունների շնորհիվ։ Քանի որ հույն ու ասորի պատմիչների, փիլիսոփաների ու բնագետների բազմաթիվ աշխատությունների բնագրեր չեն պահպանվել իրենց լեզուներով, այդ իսկ պատճառով հունարենից ու ասորերենից կատարված հայերեն թարգմանությունները այսօր բնագրի արժեք ունեն: Հայ բժշկապետերը իրենց բժշկարաններում հիշում են հույն, արաբ և այլ ազգի բժշկապետերի անուններ, ում գործերը իսպառ կորել են պատմության թոհուբոհի մեջ: Եվ միայն հայկական գրաբարյան աղբյուրների միջոցով հնարավոր է վերականգնել բնագրերը: Թարգմանչական գործը շարունակվել է նաև միջնադարում, թարգմանություններ են կատարվել վրացերենից, պարսկերենից, հին ֆրանսերենից, թուրքերենից, ռուսերենից, անգլերենից, իտալերենից, լեհերենից և իսպաներենից։ Թարգմանության միջոցով հայ հասարակության սեփականությունն են դարձել անտիկ փիլիսոփայության ու բնագիտության, քրիստոնեական աստվածաբանության, միջնադարյան գեղարվեստական գրականության և արևելյան բժշկագիտության բոլոր կարևոր նվաճումները, որոնք հիմք են հանդիսացել սեփական արժեքների ստեղծման համար։ 19-20-րդ դարերի համաշխարհային գրականության մեծերի գործերը թարգմանել են հայ գրողներ Հովհաննես Թումանյանը, Վահան Տերյանը , Հովհաննես Մասեհյանը, Խաչիկ Դաշտենցը, Ա. Չոպանյանը։ Մ. Մամուրյանը, Հ. Հովհաննիսյանը, Ե. Չարենցը և ուրիշներ։ Թարգմանիչներն ունեն նաև իրենց նվիրված միջազգային տոն, որը նշվում է սեպտեմբերի 30-ին։ Այն հիմնականում առնչվում է Սուրբ Ջերոմի՝ 4-5դդ. հռոմեացի քրիստոնյա գիտնականի հետ, որին Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցին սրբացրել է՝ Աստվածաշունչը եբրայերենից լատիներեն թարգմանելու համար։ Այդ թարգմանությունը համարվում է բնօրինակին ամենամոտը, քանի որ Սուրբ Ջերոմը, իր աշխատանքը կատարելիս, որը տևել է երկու տարի, օգտագործել է ամենաբազմազան աղբյուրներ՝ բովանդակության
Սեբաստացու օրեր. կրթահամալիրի տոն 1․Մխիթարյան միաբանության զինանշանը Մխիթարյան միաբանության զինանշանը վահանի նման է։ Վահանի կենտրոնում կա խաչ: Խաչի ծայրերին կան տառեր` Ո. Կ. Վ. Ա.: Տառերը Որդեգիր Կուսին Վարդապետ Ապաշխարութեան նախադասության բառերի սկզբնատառերն են: Խաչի չորս անկյուններում կան չորս առարկաներ, որոնք խորհրդանշում են վանականի հոգևոր ճամփորդությունը և բնորոշ են առաքյալի կյանքին` կրակ, զանգ, վարդապետի գավազան և բաց գիրք։701 թ. սեպտեմբերի 8-ին, Կ. Պոլիսում՝ վանահայր Մխիթար Սեբաստացու կողմից հիմնադրվեց Մխիթարյան միաբանությունը: 1901թ. ի պատիվ Մխիթարյան միաբանություն 200 ամյակի թողարկվեց հուշամեդալ: Հեղինակ` Ստեֆանո Ջոնսոն, Միլան, տրամագիծը 61մմ: Հուշամեդալը պատրաստվել է բրոնզից:

Համո Սահյան Համո Սահյան (ի ծնե՝ Հմայակ Սահակի Գրիգորյան, ապրիլի 14, 1914, Լոր, Սյունիքի մարզ, Հայաստան, ԽՍՀՄ – հուլիսի 17, 1993, Երևան, Հայաստան), հայ սովետական բանաստեղծ: Հայկական ԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1975, «Սեզամ, բացվիր» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար): ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1939 թվականից: ԽՄԿԿ անդամ 1946 թվականից: Կենսագրություն Համո Սահյանը ծնվել է 1914 թվականի ապրիլի 14-ին Սիսիանի շրջանի (այժմ՝ Սյունիքի մարզ) Լոր գյուղում։ Սահյանը սկզբնական կրթությունը ստացել է տեղի դպրոցում, որտեղ իբրև ուսուցիչ աշխատել էին բասնաստեղծներ Գառնիկ Քալաշյանը և Ակսել Բակունցը։ 1927 թվականին Հ. Սահյանը տեղափոխվել է Բաքու, որտեղ ստացել է միջնակարգ կրթություն։ 1935 թվականին ընդունվել և 1939 թվականին ավարտել է Բաքվի մանկավարժական ինստիտուտի հայկական բաժանմունքը։ 1939-1941 թվականներին աշխատել է Բաքվի «Խորհրդային գրող» ամսագրում որպես գրական աշխատող: Որպես Կասպիական նավատորմի նավաստի, մասնակցել է նաև Հայրենական մեծ պատերազմին (1941–1945 թթ.)։ 1944 թվականին Զորյանի հրավերով գալիս է Երևան և բնակություն հաստատում նրա տանը։ Հենց Զորյանի օգնությամբ է Սահյանը ստեղծել իր առաջին գիրքը՝ «Որոտանի եզերքին» վերնագրով։

Աշխարհի ամենագեղեցիկ վայրերից։

Անխել

Անխել , ազատ անկումով աշխարհի ամենաբարձր ջրվեժը, որը գտնվում է Վենեսուելայում՝ Կանայմայի ազգային այգում։ Գահավիժում է Վենեսուելայի ամենաբարձր կետից՝ Աույանտեպույա ժայռի բարձունքից, որը թարգմանաբար նշանակում է՝ «Սատանայի լեռ»։ Ջրվեժի ընդհանուր բարձրությունը՝ 979 մ է (որոշ տեղեկություններով 1054 մ), ազատ անկումը՝ 807 մ, լայնությունը՝ 107 մ, ծախսը՝ 300 մ³/վ։ Ջրվեժի չափազանց մեծ բարձրության պատճառով, վայր թափվող ջրի կաթիլները, մինչ գետնին հասնելը, գոլորշիանում ու մառախուղ են դառնում։ Անխելը հայտնաբերել է ամերիկյան օդաչու Ջեյմս Էյնջելը, 1935 թվականին, որը ադամանդն էր որոնում Հարավային Ամերիկայում և նա օդում թռչելիս տեսել էր ջրվեժը: Նրա պատվին էլ ջրվեժը կոչվել է Անխել։ Բայց մինչև նրա հայտնագործելը XX դարի սկզբին հայտնագործել է Էրնեստո Սանչեսոմ Լա Կրուսոմը:

 

Քարայծների կիրճը

Քարայծների կիրճ, ԱՄՆ-ի հարավ-արևմուտքում՝ Արիզոնա նահանգի հյուսիսային մասում, Փեյջ քաղաքի մոտ, Յուտայի սահմանից ոչ շատ հեռու, Կոլորադոյի մեծ կիրճից 240 կմ հեռավորության վրա գտնվող կիրճ: Կիրճն իր անվանումն ստացել է շիկակարմիր պատերի հաշվին, որոնք, կարծես, քարայծի մաշկ են հիշեցնում: Քարայծների կիրճն ազգային այգի չի հանդիսանում, այդ իսկ պատճառով էլ այնքան էլ հայտնի չէ, որքան Մեծ կամ Բրայս կիրճերը: Այն գտնվում է նավաջո ցեղի տարածքում և պատկանում է այդ ցեղի հնդկացիներին: Այնտեղ գնալու համար պետք է վճարել հնդկացիների տարածք մուտք գործելու համար և ուղեկցող վարձել: Քարայծների կիրճը բաղկացած է 2 մասից՝ վերին և ստորին: Դրանք հայտնի են ամբողջ աշխարհի լուսանկարիչներին իրենց առեղծվածային ժայռերով, որոնք լուսավորվում են հրաշալի մոգական լույսով: Երկու կիրճերն էլ իրենցից ներկայացնում են ավազային ժայռերի միջև բնականորեն առաջացած հսկայական ճեղքեր: Մի քանի հարյուրամյակների ընթացքում ջուրը և քամին կարմիր ավազաժայռերում առաջացրել են մի քանի հարյուր մետրաչափ խորություններ: Մի քանի տարին մեկ՝ տեղատարափ անձրևների ժամանակ, յուրաքանչյուր կիրճ, տարվա ընթացքում չորանալով, կրկին հեղեղվում է ջրով: Հենց այդ անձրևաջրերն էլ, դանդաղ հոսելով և իրենց հետ տանելով ավազահատիկները, երկար տարիների ընթացքում ձևավորել են այդ հրաշագեղ ռելիեֆային գծերը՝ ժայռերի ներսի կողմից:

 

Ազորյան կղզիներ

Ազորյան կղզիներ – կղզեխումբ Ատլանտյան օվկիանոսում, Աֆրիկայի հյուսիսարևմտյան ափի մոտ։ Պատկանում է Պորտուգալիային։ Ունի շուրջ 2,3 հազար քառակուսի կմ տարածք:։ Բաղկացած է 9 խոշոր կղզիներից (ամենամեծը՝ Սան Միգել կղզին) և մի քանի խութերից։ Բարձրությունը մինչև 2351 մետր (Պիկու կղզում)։ Խոշոր քաղաքն ու նավահանգիստը՝ Պոնտա Դելգադա (Սան Միգել կղզում)։

Բանֆ ազգային պարկ

Բանֆ ազգային պարկ, Կանադայի առաջին ազգային պարկ, ստեղծվել է 1883, 1885 վարչապետ Ջոն Ա.Մակդոնալդի որոշմամբ քարանձավն իր մերձակա տարածքով համարվեց պաշտպանված տարածք։

Գրիզլիների, գայլերի, իշայծյամների և կոյոտների ապրելավայր կանադական Ժայռոտ լեռներում գտնվող Բանֆ ազգային պարկն աշխարհի առավել տպավորիչ բնապատկերներից է՝ միաժամանակ ներառելով սարցադաշտեր, ջրավազանների սառցակալած մակերևույթներ, խիտ անտառներ, տաք աղբյուրներ և լճեր։

Պարկը ստեղծվել է 1883, երբ երկաթուղային բանվորները հայտնաբերեցին տաք աղբյուրներ Ալբերտա լեռան մեջ գտնվող մի քարանձավում։ Դրանով պայմանավորված՝ վարչապետ Ջոն Ա.Մակդոնալդի որոշմամբ 1885 քարանձավն իր մերձակա տարածքով համարվեց պաշտպանված տարածք։ Սա Կանադայի առաջին ազգային պարկն էր, որի սկզբնական անունը Քարքարոտ լեռների պարկ էր։

Ճանապարհներն ու երկաթուղին, ինչպես նաև երկու հյուրանոցների կառուցւմը տաք աղբյուրների հարևանությամբ հանգեցրին նրան, որ այդ տարածքում զարգացավ զբոսաշրջությունը։ Ձմեռային տուրիզմը սկզբնաորվեց 1917՝ Բանֆի ձմեռային տոնակատարությամբ, որի ուշադրության առանցքում հսկայական սառցե պալատն էր։ Տոնակատարությունը ժողովրդականացրեց դահուկացատկը, դահուկավազաքը և ձյունակոշիկներով ցատկը։

Որպես հետևանք՝ պարկը ընդլայնվեց մինչ իր այժմյան չափերը՝ 2564 քառ. մղոն (6666 կմ²) մոտ 5 անգամ ավելի քան Նյու-Յորքի տարածքն է, և վերանվանվեց Բանֆ ազգային պարկ։ Այսօր պարկը տարեկան հյուրընկալում է 5 մլն այցելու։

Կապադովկիա

Գամիրք կամ Կապադովկիա , պատմական երկրամաս Փոքր Ասիայի արևելքում, ներկայումս՝ Թուրքիայի տարածքում։ Հնագույն հայկական աղբյուրներում հիշատակվում է որպես Գամիրք։

Հիշատակվում է նաև Աստվածաշնչում որպես Գամեր/Գոմեր։ Ըստ Մովսես Խորենացու Գամիրքը (Կապադովկիան) նվաճվել և միացվել էր Հայոց թագավորությանը Հայկազյան Արամի կողմից, որը հրամայել է տեղի բնակչությանը սովորել հայերեն։

Գալապագոսյան կղզիներ

Գալապագոսյան կղզիներ , հրաբխային կղզիների արշիպելագ, որը գտնվում է Խաղաղ օվկիանոսում՝ Էկվադորից972 կմ դեպի արևմուտք։ Մտնում է հենց Էկվադորի կազմի մեջ։

Բնակչությունը կազմում է մոտ 25 000 մարդ։ Կղզիներում խոսում են իսպաներեն։

Գալապագոսյան կղզեխումբը համեմատաբար նոր ձևավորված է, ուստի աչքի է ընկնում էնդեմիկ բուսականությամբ։ Հետազոտությունների է ենթարկվել հայտնի բնագետ և էվոլյուցիայի տեսության հիմնադիր Չարլզ Դարվինի կողմից։

 

Տեսարժան վայրեր Երևանում

Երևանն աշխարհի ամենահին քաղաքներից է: Այստեղ կարելի է տեսնել տարբեր ժամանակաշրջաններին պատկանող շենքեր, մշակույթ և այլն: Մենք առանձնացրել ենք Երևանի ամենակարևոր և գեղեցիկ տեսարժան վայրերը, որոնք կարելի է այցելել հաշված օրերի ընթացքում:

Հանրապետության հրապարակ

Հանրապետության հրապարակը Երևանի սիրտն է: Այստեղ են տեղակայված իրենց կարևորությամբ աչքի ընկնող այնպիսի շենքեր, ինչպիսիք են` Հայաստանի Հանրապետության կառավարության, նախարարությունների շենքերը, Հայաստանի Ազգային Պատկերասրահը և այլն:

Հրապարակը կառուցվել է ըստ Երևանի գլխավոր հատակագծի (1924թ., ճարտարապետ՝ Ալեքսանդր Թամանյան):

Զբոսաշրջիկներին հատկապես գրավում է երեկոյան Երևանը, երբ միանում են հրապարակի երգող շատրվանները և իրենց շուրջ համախմբում տեղացիներին ու քաղաքի հյուրերին:

Աբովյան Փողոց

Աբովյանը Երևանի առաջին պլանավորված փողոցն է: Այստեղ Դուք կարող եք տեսնել շինություններ, որոնք կառուցվել են Երևանի գլխավոր հատակագծից շատ առաջ: Այստեղ են տեղակայվել Երևանի ամենահին եկեղեցիները՝ սբ. Կաթողիկեն և սբ. Պողոս Պետրոսը: Վերջինս տեղակայված է եղել Մոսկվա կինոթատրոնի տարածքում և քանդվել է ԽՍՀՄ իշխանությունների կողմից 1930-ականներին:

Աբովյան փողոցով զբոսնելիս Դուք Ձեզ կզգաք միջնադարյան կովկասյան քաղաքում, որտեղ գործում են տարբեր սրճարաններ, հագուստի և հուշանվերների խանութներ:

ԱՍպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոն

1926 թվականին Ալեքսանդր Թամանյանին հանձնարարվում է գծագրել Օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի շենքը: Թամանյանը որոշում է նախագծել մի շենք, որը կհամապատասխաներ ժամանակակից թատրոնի բոլոր պահանջներին՝ գեղեցիկ ճարտարապետական լուծումներով: Թամանյանի այդ նախագիծը Փարիզում անցկացվող համաշխարհային ցուցահանդեսին արժանացել է ոսկե մեդալի:

Կասկադ համալիր

Սա և՛ երևանցիների, և՛ զբոսաշրջիկների ամենասիրելի  վայրերից մեկն է: Համալիրը ստեղծվել է 1970 թվականին, որի նպատակն էր իրար կապել Երևանի հարավային և հյուսիսային մասերը: Հետագա տարիներին անընդհատ վերափոխվել և կատարելագործվել է համալիրը, իսկ վերջնական տեսքի է բերվել 2002 թվականին՝ բարերար Լ. Գաֆեսճյանի հովանավորությամբ:

Կասկադի բարձունքից բացվում է հրաշալի տեսարան. երևում է Երևանը և Հայաստանի խորհրդանիշ դարձած Արարատ լեռը:

Մատենադարան

Մատենադարանը գտնվում է Երևանի սրտում և ամփոփում է իր մեջ հայ ժողովրդի անցած ուղու այն մասը, որը նվիրված է հայ գրերին: Մատենադարան նշանակում է գրերի պահոց: Այն սկզիբ է առնում դեռևս 5-րդ դարից, երբ Մեսրոպ Մաշտոցը ստեղծեց հայ գրերը:

Մատենադարանը աշխարհի այն եզակի թանգարաններից է, որտեղ կարող եք տեսնել ձեռագրերի հսկայական հավաքածու՝ թվագրվող միջնադարից շատ ավելի առաջ:

Էրեբունի թանգարան

Երևանի պատմությունը սկիզբ է առնում գրեթե 2800 տարի առաջ, երբ Արգիշտի թագավորը հիմնադրեց հայտնի Էրեբունի բերդաքաղաքը, որը հետագայում կոչվեց Երևան:

Երևանի պատմության սկզբնավորման լավագույն ապացույցը համանուն վայրում գտնվող Էրեբունի թանգարանն է:

Հայաստանի Պատմության թանգարան

Հանրապետության հրապարակում տեղակայված գեղեցիկ շինություններից մեկում են գտնվում Հայաստանի ամենակարևոր թանգարաններից երկուսը՝ Պատմության Թանգարանը և  Ազգային Պատկերասրահը:

Պատմության թանգարանում կարող եք տեսնել 2000 տարուց ավելի պամություն ունեցող իրեր: Թանգարանն արտացոլում է հայ ժողովրդի անցած  ամբողջ ուղին:

Հայաստանի Ազգային Պատկերասրահ

Ազգային Պատկերասրահի հիմնադրման տարեթիվն է համարվում 1921 թվականը: Այստեղ կարող եք տեսնել տարբեր ժամանակների հայ վարպետների աշխատանքներ, միջնադարյան հայկական վանքերը զարդարող որմնանկարներ և այլն:

Արարատ Կոնյակի Գործարան

Հայկական կոնյակը լավագույններից մեկն է ամբողջ աշխարհում: Նրա պատմությունը սկիզբ է առել 19-րդ դարում և քիչ ժամանակ անց դարձել ամենահայտնիներից մեկը ամբողջ աշխարհում:

Արարատ կոնյակի գործարանում կարող եք մասնակցել հատուկ էքսկուրսիայի, համտեսել տարբեր տարիների հնեցման կոնյակներ, ինչպես նաև գնել Ձեզ ամենաշատը դուր եկած հայկական կոնյակը:

Երևանի Կայարան

Երևանի կայարանը հիմնադրվել է 1899 թվականին: Իսկ ահա ներկայիս շենքը, որն իր գեղեցիկ ճարտարապետությամբ այդքան շատ է գրավում զբոսաշրջիկներին, կառուցվել է 1956 թվականին:

Կայարանին հաճախ տեղացիները անվանում են Սասունցի Դավիթ Կայարան: Պատճառը կայարանի դիմաց գտնվող Սասունցի Դավթի Հրապարակն է՝ իր համանուն արձանով, որի հեղինակը Երվանդ Քոչարն է:

Սասունցի Դավիթը հայկական միակ էպոսի գլխավոր հերոսն է: Դավիթը հանդիսանում է հայ ժողովրդի ամենասիրելի կերպարներից մեկը, քանի որ ինքնին արտացոլում է մեր ազգի բնորոշ գծերը մեկ կերպարում:

Սասունցի Դավթի հրապարակը, արձանը և կայարանի գեղեցիկ շենքը դարձել են Երևանի այցեքարտերից մեկը: